Contribute
Support the arts — join us in building Rangmandap
3 Ways to Contribute
आर्थिक
इमारत पुरानी है और आज की जरूरतों के लिए संगत नहीं है। सभागृह को नाट्य प्रयोगों के हिसाब से तैयार करना है। मरम्मत, रखरखाव व कलाकारों को आजीविका देने के लिए आर्थिक सहयोग की जरूरत है।
माल-सामान
धातु-लकड़ी की चीजों से लेकर मंच के पर्दे और दीवारों पर लगने वाला पेंट, ध्वनि और प्रकाश के यंत्र — सामग्री की सूची तैयार है। जो कोई माल-मसौदे के साथ सहयोग करेगा, वह कला को उसके सामाजिक स्वरूप में लाएगा।
सूझबूझ
आर्किटेक्ट से लेकर फर्श, लकड़ी-धातु और बिजली का काम जानने वाले, तरह-तरह की यांत्रिकी-इंजीनियरी जानने वाले — हर विधा में कुशल लोगों का सहयोग चाहिए।
नागपुरात, कलात्मकतेचे आणि सामाजिक सर्जनाचे मार्ग प्रशस्त करणारा एक मंच अस्तित्वात येतो आहे. ह्या सामूहिक प्रयासात आपल्या सगळ्यांनाच आपापली भूमिका वठवावी लागणार आहे.
कितीतरी दिवसांपासून, ह्या पत्राची आम्हीं मनातल्यामनातच जुळवाजुळव करत आलो आहोत. परंतु प्रत्यक्षात ते लिहिण्याची संधी मिळेल अथवा नाहीं, ह्याबाबत मात्र साशंकता होती. ही संधी आता चालून आली आहे. नागपुरात, कलात्मकतेचे आणि सामाजिक सर्जनाचे मार्ग प्रशस्त करणारा एक मंच अस्तित्वात येतो आहे. ह्या सामूहिक प्रयासात आपल्या सगळ्यांनाच आपापली भूमिका वठवावी लागणार आहे. आपला वेळ, कौशल्य, साधनसामग्री, अथवा धनाचे साहाय्य करून, . . . जमेल त्या अथवा सगळ्या मार्गांनी.
अनेक वर्षांपासून कला आणि रंगभूमीवर प्रेम करणाऱ्या सर्व मित्रांचं हे एक स्वप्न होतं — आपल्या शहरात ज्याला “आपलं” म्हणता येईल असे एक नाट्यगृह हवं, आपला स्वतःचा रंगमंच! एक असे ठिकाण, जिथे नाट्यकलेचे मनोवेधक, सर्जनशील प्रयोग होतील, पण ते ठिकाण अगदी अनौपरचारिक असेल, मित्रवर्यांच्या कट्ट्यासारखे. एक असे ठिकाण जेथे कला, सामाजिकता, ह्यांवर सोबतसोबत प्रयोग करता येऊ शकतील. जिथे गल्लाभरू नाटकांचे प्रयोग करण्याची, गर्दी जमवण्यासाठी लोकानुनय करण्याची निकड कलाकारांना भासणार नाहीं. तसेच, जिथे प्रेक्षकांना मनात तटस्थ, निष्क्रीय उपभोक्त्याचा भाव निर्माण व्हावा इतके दूरही बसावे लागणार नाही. जिथे कलेचा सामाजिक समस्यांशी सामना तर होईल, परंतु अगदी खेळीमेळीच्या वातावरणात, कुठल्याही गंभीर सैद्धांतिक दबावाखाली नव्हें.
आणि आता, अशी जागा आपल्याला मिळाली आहे!
असे केंद्र प्रत्यक्षात आणण्यासाठी, महाराष्ट्र गांधी स्मारक निधीने त्यांच्या बजाजनगर स्थित कस्तुरबा भवनचा काही भाग स्नेहभावनेने आपल्याला, निरूपक फाऊंडेशनला दिला आहे. मूळ संरचना तशीच ठेवून काही अंतर्गत बदल करून ह्या वास्तूचे पुनरुज्जीवन केले जात आहेत. ह्यात २०० आसनांचे नाट्यगृह, १२५ आसनांचे (ब्लॅक बॉक्सच्या धर्तीवर) एक प्रायोगिक मंच, एक छोटे पुस्तकालय, आर्ट गॅलरी, कलाकारांसाठी एक निवासस्थान, आणि गप्पांचे अड्डे जमण्यासाठी एक कॅफे निर्माण करण्याचे मानस आहे. हे काम जोमाने सुरू आहे. ह्या कामातील प्रगती वेळोवळी www.rangmandap.org ह्या संकेतस्थळावरून बघता येईल.
हे सामूहिक स्वप्न प्रत्यक्षात उतरवायचे तर तीन प्रकारच्या सहयोगाच्या शक्यता दिसतात.
पहिलं: आर्थिक मदत. इमारत जुनी आणि आधुनिक आवश्यकतांसाठी अपुरी आहे. नाट्यप्रयोगांसाठी हे सभागृह अनुकूल करावे लागेल. आसनव्यवस्था नव्याने करावी लागेल. डागडुजीची बरीच कामे आहेत. पुढे जाऊन इमारतीचे भाडे, देखभालीचा खर्च, वीजपाण्याची देयके, इत्यादींसोबतच कलाकारांचे/कर्मचाऱ्यांचे मानधन देण्याची व्यवस्थाही करावी लागणार आहे.
दुसरं: वस्तुरूपात. पुनरुज्जीवनासाठी पुष्कळ गोष्टींची आवश्यकता पडणार आहे. सिमेंट, लोखंड, लाकूड, भिंतींचा रंग, रंगमंचाचे पडदे! ध्वनी आणि प्रकाशाची उपकरणं, एअर कंडिशनर्स, आणि अजून अनेक गोष्टी. तुम्ही थेट वस्तू देऊ शकता, परिचिताकडून मिळवून देऊ शकता किंवा हे मिळवण्यासाठी सहाय्य करू शकता.
तिसरं: अनुभव आणि नैपुण्य. अशी अनेक कामे आहेत ज्यात निष्णात तज्ज्ञांची, अनुभवी नजरेची, आवश्यकता पडेल. जसे, आर्किटेक्ट्स, लाकूडकाम, धातूकाम, विद्युतकाम जाणणारे, एवढेच नव्हे तर, श्रम करणारे कुशल-अकुशल कामगार आणि सौंदर्यशास्त्रातील जाणकारदेखील.
धन-साधन जोडण्याचे एक वेगळे कौशल्य तर असतेच, पण माणसे जोडणे हे सगळ्यांत आवश्यक – आणि कधीकधी सगळ्यांत अवघड कामगिरी असते.
आपण ह्या कार्यास कदाचित कुठल्याही एका स्वरूपात, कदाचित तीनही स्वरूपात साहाय्य करू शकत असाल, ते आम्हांस फोनवर किंवा प्रत्यक्ष भेटून अवश्य कळवा.
पैसा आणि साहित्याची जमवाजमव तर कसेहीकरून होऊन जाईल. परंतु आपले प्रेम आणि आपली उपस्थिती ह्यांना मात्र कुठलाच पर्याय नाही. नाट्यगृह तयार होण्याच्या काळात आपण ह्या जागेवर येत राहाल, आपला अड्डा जमवाल, आणि ते प्रत्यक्षात आल्यावर पाहुण्यांच्या स्वागतार्थ यजमानाच्या भूमिकेत तेथे उपस्थित असाल, ह्याची आम्हांला खात्री आहे!
सस्नेह.
नागपुर में कलात्मक और सामाजिक सृजन के नए रास्ते खोलने वाला एक मंच, एक मंडप तैयार हो रहा है। इस सामूहिक प्रयास में हम सभी को अपनी-अपनी भूमिका निभानी पड़ेगी।
हम न जाने कब से इस चिट्ठी की सामग्री मन-ही-मन गढ़ रहे हैं । लेकिन यह पता नहीं था कि इसे लिखने का मौका आएगा या नहीं। देखिए! आज वह अवसर सामने है | नागपुर में कलात्मक और सामाजिक सृजन के नए रास्ते खोलने वाला एक मंच, एक मंडप तैयार हो रहा है । इस सामूहिक प्रयास में हम सभी को अपनी-अपनी भूमिका निभानी पड़ेगी। समय, कौशल, साधन-सामग्री, धन... जिस किसी माध्यम हो सके ।
कला और रंगमंच से स्नेह रखने वाले सब मित्रों की यह हसरत सालों-साल रही है कि शहर में अपना एक थिएटर हो, अपना ही रंगमंच ! एक ऐसा ठिकाना जहाँ कला और सामाजिकता के प्रयोग साथ-साथ हो सकें । कलाकारों पर यह दबाव न हो कि वे बाजारू रचनाओं के सहारे टिकट बेच के भीड़ इकट्ठी करें, और दर्शक इतने दूर न बैठें कि उन्हें निष्क्रिय उपभोक्ता जैसा एहसास हो। जहाँ कला सामाजिक चिंताओं से रूबरू हो, पर लीला-भाव के साथ, किसी तरह की सैद्धांतिक गंभीरता के वजन तले नहीं ।
ऐसा एक ठीया महाराष्ट्र गांधी स्मारक निधि की उदारता से हमें मिल गया है। नागपुर के बजाज नगर में स्थित कस्तूरबा भवन का कुछ हिस्सा इन्होंने निरूपक प्रतिष्ठान को सौंपा है। इस भवन का कायाकल्प कर इसमें 175 की क्षमता का एक थिएटर, 125 की क्षमता का ब्लैक बॉक्स की तर्ज पर का एक प्रायोगिक थिएटर, विश्राम गृह, जलपान गृह इत्यादि बनाने का काम जोर-शोर से शुरू हो चुका है ।
एक : आर्थिक। इमारत पुरानी है और आज की जरूरतों के लिए संगत नहीं है। सभागृह को नाट्य प्रयोगों के हिसाब से तैयार करना है, दर्शक दीर्घा को नये सिरे से बैठाना है । मरम्मत के बहुत से काम होने हैं, जो शुरू हो गये हैं।
दो : माल - सामान । जीर्णोद्धार में बहुत-सी सामग्री की आवश्यकता होगी। इसमें धातु - लकड़ी की चीजों से ले कर मंच के पर्दे और दीवारों पर लगने वाला पेंट तक शामिल हैं । ध्वनि और प्रकाश, के तरह-तरह के यंत्र लगेंगे थिएटर को तैयार करने के लिए।
तीन : सूझबूझ ।कई ऐसे काम होने हैं जिनमें विशेष ज्ञान लगेगा, दक्षता लगेगी। आर्किटेक्ट से ले कर फर्श तैयार करने वाले, लकड़ी-धातु और बिजली का काम जानने वाले, तरह- तरह की यांत्रिकी-इंजीनियरी जानने वाले।
हो सकता है कि इस समय आप इनमें से किसी एक श्रेणी में ही सहयोग कर सकते हैं! हो सकता है तीनों में! हमें फोन पर या मिलकर बताएं ।
साधन तो जैसे-तैसे आ ही जाएँगे, लेकिन आपकी उपस्थिति और प्यार का कोई पर्याय नहीं है । हम मान के चलते हैं कि मरम्मत के काम के दौरान भी इस ठीये पर आपका आना- जाना लगा रहेगा । और यह भी कि जब काम पूरा हो जाएगा, तब आप मेहमानों के स्वागत के लिए मेजबान की भूमिका में खड़े मिलेंगे।
आपके जवाब के इंतजार में,
सप्रेम
In Nagpur, a stage — a performance space — is taking shape, one that will open many avenues for art, creativity, and social engagement. In this collective effort, each of us will have to play our part.
We’ve been trying to articulate the words of this letter for who knows how long, never sure if we’d get the chance to actually write it. And look — that moment is now right in front of us! In Nagpur, a stage — a performance space — is taking shape, one that will open many avenues for art, creativity, and social engagement. In this collective effort, each of us will have to play our part. Whether through time, skill, material, money... In whatever way we can.
For years now, all our friends who love art and theatre have shared a dream — to have our own theatre in the city, our very own stage! A space where art and community can be explored together, side by side. Where artists aren’t pressured to sell more tickets and pull in crowds, prioritising commerce over creativity. Where the audience isn’t so far from the stage that they feel like passive consumers. Where art can engage with social concerns, but with a sense of playfulness — not weighed down by any kind of ideological seriousness.
And now, we’ve found such a space!
The Maharashtra Gandhi Smarak Nidhi has generously handed over a part of their Kasturba Bhawan in Bajaj Nagar, Nagpur, to us, Nirupak Foundation. The basic structure remains, but some changes are being made. The plan is to transform the current building into several purpose-specific spaces, creating a 200-seat proscenium theatre, a 125-seat experimental theatre on the lines of a black box, a small library, an art gallery, a rest house, and a café to just hangout. Work has already begun in full swing, and you can keep a track of the progress at www.rangmandap.org.
To make this collective dream come true, we need support in three ways:
First: Finances. The building is old and no longer suited to today’s needs. The hall has to be shaped for theatre experiments, and the seating has to be redone entirely. There’s a lot of repair work to be done — and all of this has already begun. Going forward, we’ll also need to manage rent, maintenance, other expenses, and even honorariums for artists.
Second: Material. We’ll need all sorts of things — cement, iron, wood, paint for the walls, stage curtains! Sound and light equipment, air conditioners, and many other items. You can donate things directly, arrange them from somewhere, or help us source them in any other way.
Third: Know-how. There’s a lot to be done that needs special knowledge and skills — architects and floor finishers, people who know woodwork, metal, and electrical work, those who understand different kinds of mechanical engineering, plastering, masonry, and even aesthetics!
Raising funds and support is one thing, but bringing good people together is the most important — and sometimes the most difficult — task.
Maybe right now you can only contribute in one of these categories, or maybe in all three! Just let us know over a call or by meeting us in person.
Resources can somehow be managed, but there’s no substitute for your presence and love. We trust that even during the repair work, you’ll keep dropping by this place. And when the work is complete, we’ll find you standing there as hosts, welcoming the guests.
With love,
Building Floor Plans
Project Cost Estimate
| Item No. | Description | Content | Unit | Rate | Cost | Expenses Done | Balance |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| A. Building Infrastructure Changes | |||||||
| 1 | Civil Work | ||||||
| a |
Renovation of Ground Floor For Guest House & Café Including necessary modification to old structure, new walls, toilets, new paint etc. |
1500.00 Sq Ft | 500.00 | 750000.00 | 15000 | 735000 | |
| b |
Renovation of First Floor Stage & Green Room Area Including necessary modification to old structure and making new walls, toilets, new paint etc |
5000.00 Sq Ft | 500.00 | 2500000.00 | 1971832 | 528168 | |
| c |
New brick work of Toilet blocks & Lift Including needed alterations on ground floor |
400 Sq Ft | 500.00 | 200000.00 | 0 | 200000 | |
| Total | 3450000.00 | 1986832 | 1463168 | ||||
| 2 | Flooring & Tiles | ||||||
| a | Marble Finish on Steps & Landing of theatre building | 600 Sq Ft | 400.00 | 240000.00 | 0 | 240000 | |
| b | Café, Guest room etc | 1000 Sq Ft | 120.00 | 120000.00 | 0 | 120000 | |
| Tile fitting in toilets ground floor | 1000 Sq Ft | 120.00 | 120000.00 | 0 | 120000 | ||
| Tile fitting in toilets first floor | 1200 Sq Ft | 120.00 | 144000.00 | 0 | 144000 | ||
| Tile fitting of green room | 500 Sq Ft | 120.00 | 60000.00 | 0 | 60000 | ||
| Total | 684000.00 | 0 | 684000 | ||||
| 3 | Painting | ||||||
| a | Exterior weathershield coats | 10000 Sq Ft | 30.00 | 300000.00 | 0 | 300000 | |
| b | Interior paint and putty coats | 35000 Sq Ft | 30.00 | 1050000.00 | 0 | 1050000 | |
| 4 | Roofing with puf panels | 9000 Sq Ft | 150.00 | 1350000.00 | 0 | 1350000 | |
| 5 | LIFT | Lumpsum | 1200000.00 | 0 | 1200000 | ||
| 6 | Galvanized MS rolling shutter | 750 Sq Ft | 200.00 | 150000.00 | 0 | 150000 | |
| 7 | Electrification | % | 8 | 546720.00 | 0 | 546720 | |
| 8 | Sanitary & Plumbing | % | 8 | 546720.00 | 0 | 546720 | |
| 9 | Contingencies | % | 8 | 546720.00 | 0 | 546720 | |
| 10 | Fees | % | 8 | 546720.00 | 0 | 546720 | |
| 11 | Airconditioning - Both Halls, Stage & Others | Lumpsum | 3500000.00 | 671125 | 2828875 | ||
| Total A | 13870880.00 | 2657957 | 11212923 | ||||
| B. Equipments & Accessories | |||||||
| 1 | Theatre | ||||||
| a | Framework for rake seating | 1500 Sq Ft | 500.00 | 750000.00 | 0 | 750000 | |
| a.a | Chairs | 200 Qty | 3000.00 | 600000.00 | 0 | 600000 | |
| b | Framework for box seating | 1500 Sq Ft | 300.00 | 450000.00 | 0 | 450000 | |
| b.b | Chairs | 150 Qty | 1500.00 | 225000.00 | 0 | 225000 | |
| c | Vinyl carpet in theatre floor | 4000 Sq Ft | 125.00 | 500000.00 | 0 | 500000 | |
| Total | 2525000.00 | 0 | 2525000 | ||||
| 2 | Lights & Fly Gallery | ||||||
| a | Lights for theatre | Lumpsum | 400000.00 | 0 | 400000 | ||
| b | Fly Gallery | 750.00 Sq Ft | 500.00 | 375000.00 | 324630 | 50370 | |
| c | Lights for Box Theatre | Lumpsum | 10000.00 | 0 | 10000 | ||
| d | Fly Gallery | 1500.00 Sq Ft | 500.00 | 750000.00 | 334621 | 415379 | |
| Total | 1535000.00 | 659251 | 875749 | ||||
| 3 | Sound & Acoustics | ||||||
| a | Sound System for Theatre | Lumpsum | 2000000.00 | 0 | 2000000 | ||
| b | Sound System for Box | Lumpsum | 1500000.00 | 0 | 1500000 | ||
| c | Acoustics | Lumpsum | 1500000.00 | 0 | 1500000 | ||
| Total | 5000000.00 | 0 | 5000000 | ||||
| 4 | Admin Office | 250.00 Sq Ft | 300.00 | 75000.00 | 0 | 75000 | |
| 5 | Guest House | Lumpsum | 500000.00 | 0 | 500000 | ||
| 6 | Café & Bookstore | Lumpsum | 500000.00 | 0 | 500000 | ||
| 7 | Kitchen works | 400.00 Sq Ft | 600.00 | 240000.00 | 0 | 240000 | |
| Electrification | % | 8 | 830000.00 | 0 | 830000 | ||
| Contingencies | % | 8 | 830000.00 | 0 | 830000 | ||
| Acoustic & Theatre Consulting | Lumpsum | 1000000.00 | 0 | 1000000 | |||
| Fees | % | 8 | 830000.00 | 0 | 830000 | ||
| 8 | Solar Project | 50 KW | 40000 | 2000000.00 | 0 | 2000000 | |
| Total | 6805000.00 | 0 | 6805000 | ||||
| Total B | 15865000.00 | 659251 | 15205749 | ||||
| Total A + B | 29735880.00 Taxes Extra |
3317208 | 26418672 | ||||